Zzp’er zonder AOV? Dit zijn je opties

Een van de grootste risico’s voor zzp’ers is arbeidsongeschiktheid. Maar wat als je door ziekte of een ongeval tijdelijk of langdurig niet kunt werken, en je geen arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) hebt afgesloten?

De risico’s van geen AOV hebben

Als je als zelfstandige niet meer kunt werken, valt je inkomen vaak volledig weg. Dat kan leiden tot financiële problemen: vaste lasten die niet meer betaald kunnen worden, en in het uiterste geval het verliezen van je huis. Extra stress helpt vervolgens niet bij herstel.

Kosten en hersteltijd worden vaak onderschat

Mensen onderschatten hoe lang ze vooruit kunnen zonder inkomen, en hoe lang arbeidsongeschiktheid kan duren. Onderzoek van het CBS liet zien dat 30% van de zzp’ers al na een half jaar zonder inkomen in de financiële problemen komt. Per tien zzp’ers zijn dat drie ondernemers. Hoe jonger de zzp’er, hoe minder lang ze het volhouden.

Ongeveer de helft van de zzp’ers tussen de 35 en 65 jaar wordt een keer meer dan 90 dagen arbeidsongeschikt. Dat is minstens drie maanden zonder (volledig) inkomen.

Spaargeld, naasten en vergelijkbare oplossingen

Wie geen vangnet heeft geregeld, valt terug op eigen vermogen en steun van de omgeving.

Eigen spaargeld en woning

Vaak gaan zzp’ers ervan uit dat spaargeld genoeg is. Arbeidsongeschiktheid kan langer duren dan verwacht. De waarde van een woning wordt ook genoemd als zekerheid, maar tenzij je meerdere huizen hebt betekent dat: je woning uit. Dat is zelden een werkbare oplossing.

Partner en familie

Een deel van de zzp’ers zegt te kunnen terugvallen op het inkomen van hun partner. Als die een stabiel inkomen heeft, kan dat helpen. Voor sommigen is een lening van familie een tijdelijke brug.

Als je op partner of familie wilt terugvallen, is het verstandig om vooraf afspraken te maken. Familie en een partner geven geen 100% zekerheid. Wat als zij zelf zonder inkomen komen te zitten?

Samenwerkingsverbanden

Ben je niet 100% arbeidsongeschikt, of ken je collega-zzp’ers in hetzelfde vak? Samenwerking kan helpen om taken over te dragen of werk te blijven uitvoeren. Het is geen vervanging van een vangnet.

Crowdfunding

Soms proberen zzp’ers via crowdfunding financiële hulp te krijgen. Dat kan incidenteel lukken, maar het is onzeker en afhankelijk van anderen. Geen structurele zekerheid.

Heroriëntatie en omscholing

Als je langdurig arbeidsongeschikt raakt, kun je (als dat mogelijk is) je werk aanpassen. Misschien kun je alleen bepaalde onderdelen van je werk niet meer doen. Dan kun je je richten op werkzaamheden die wél gaan.

Er zijn programma’s en subsidies voor om- en bijscholing. Die kunnen helpen om nieuwe inkomstenbronnen te vinden, maar lossen het inkomensverlies in de eerste maanden zelden op.

Alternatieven voor een AOV

Wie wel iets wil regelen, maar geen AOV bij een verzekeraar wil, heeft in Nederland een paar andere routes.

Sociale zekerheidsregelingen

• [Bijstand voor zelfstandigen (Bbz)](https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/bijstand-voor-zelfstandigen-bbz) - tijdelijke ondersteuning of een lening om je bedrijf voort te zetten. Strikte voorwaarden; vermogen telt mee.
• Tozo - tijdens corona vulde de Tijdelijke overbruggingsregeling het inkomen aan tot het sociaal minimum. Die regeling is niet meer beschikbaar. Op uitzonderlijke steun kun je niet bouwen.
• Vrijwillig verzekeren via het UWV - je kunt je vrijwillig aanmelden voor onder meer de Ziektewet (maximaal twee jaar) en daarna de WIA.

Andere vangnetten: broodfonds en crowdsurance

Een broodfonds is een collectief van zelfstandigen die elkaar bij ziekte steunen met schenkingen, volgens afspraken van de groep.

Crowdsurance is een schenkkring via een aanbieder. De voorwaarden staan vast. De meeste oplossingen stoppen na twee jaar met schenkingen.

Preventie

Arbeidsongeschiktheid voorkom je niet altijd, maar je kunt risico’s beperken: gezonde leefstijl, medische controles, en maatregelen op het werk. Denk aan een ergonomische werkplek, hulp bij fysiek zware taken, of beschermende middelen.

Overweeg misschien toch een AOV

Er zijn verschillende verzekeringsopties en alternatieven, maar weinig regelingen geven dezelfde zekerheid als een AOV. Dat hoeft niet zo duur te zijn als vaak wordt gedacht. Er zijn verschillende producten, waaronder een Basis AOV.

Conclusie

Geen AOV hebben brengt risico’s mee, maar er zijn manieren om jezelf deels te beschermen: spaargeld, sociale regelingen, broodfonds of crowdsurance, en preventie. Uiteindelijk biedt een AOV de meeste zekerheid. Lees ook welke verzekeringen zzp’ers nodig hebben en wat er speelt rond de verplichte AOV.